Transport Wody Pitnej


17.05.2024 06:48

Jednym ze szczególnych rodzajów mediów transportowanych za pomocą węży, jest woda pitna, czyli ściślej rzecz ujmując, woda przeznaczona do spożycia przez ludzi. Sposób w jaki jest ona transportowana, może mieć wpływ na jej właściwości smakowe, oraz stwarzać ewentualne zagrożenie dla zdrowia ludzi. Dlatego jest to szczególna kategoria medium, która podlega szczególnym regulacjom, bardziej restrykcyjnym, niż regulacje dotyczące substancji spożywczych. Co więcej, na jakość wody pitnej wpływ mają również odpowiednie wartości minerałów w niej zawartych, które są niezbędne dla zdrowia spożywających ją ludzi. Woda taka jednocześnie nie może być zanieczyszczona, nie tylko substancjami chemicznymi, czy mineralnymi, ale również drobnoustrojami, pasożytami czy algami, które obniżą jej jakość. Z kolei woda pozbawiona wszelkich dodatkowych związków chemicznych, również nie nadaje się do spożywania i jest jako woda destylowana, uważana za odczynnik chemiczny.

Z tych powodów, woda przeznaczona do spożycia przez ludzi podlega szczególnym regulacjom prawnym, które określają również w jaki sposób może być ona dystrybuowana. Dlatego zarówno węże, jak i wszelkie urządzenia czy armatura do jej transportu muszą posiadać niezbędne dopuszczenia i certyfikaty, które potwierdzają ich parametry użytkowe.

woda-pitna-szklanka-geka

Opis wybranych norm dotyczących transportu wody przeznaczonej do spożycia

W Polsce podstawą prawną regulującą warunki jakie muszą spełniać węże, przewody i armatura do transportu wody przeznaczonej do spożycia są:

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w Polsce, która reguluje kwestie dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. Jej celem jest zapewnienie odpowiednich standardów jakości wody pitnej oraz skutecznego i bezpiecznego usuwania ścieków.

Do głównych założeń ustawy należy określenie zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, które odpowiadają za zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzanie ścieków, zawarte są w niej przepisy dotyczące praw i obowiązków odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych, w tym kwestie związane z dostępem do informacji o jakości wody, taryfami oraz procedurami reklamacyjnymi. To co jednak najistotniejsze przepisy w niej zawarte dotyczą również monitoringu i kontroli jakości wody oraz ścieków, aby zapewnić spełnianie odpowiednich norm sanitarnych i środowiskowych. W ustawie określono również precyzyjnie, czym jest woda przeznaczona do spożywania przez ludzi:
"woda przeznaczona do picia, gotowania, przygotowywania pożywienia lub do innych celów w gospodarstwach domowych oraz każda woda używana
do produkcji żywności, środków farmaceutycznych i kosmetycznych, a także na potrzeby basenów kąpielowych i pływalni,"

Od czasu uchwalenia ustawy w 2001 roku, była ona kilkukrotnie nowelizowana, aby dostosować przepisy do zmieniających się warunków prawnych, technologicznych i społecznych. Oto niektóre z kluczowych nowelizacji:

Nowelizacja z 2017 roku: Wprowadziła zmiany związane z usprawnieniem procedur taryfikacyjnych oraz poprawą transparentności działań przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.

Nowelizacja z 2021 roku: Skoncentrowana była na zwiększeniu ochrony konsumentów, w tym na bardziej restrykcyjnych wymaganiach dotyczących jakości wody pitnej oraz lepszym zarządzaniu kryzysowym w przypadkach awarii systemów wodociągowych.

Planowane zmiany na 2024 rok: Propozycje nowelizacyjne obejmują między innymi poprawę efektywności energetycznej systemów wodociągowo-kanalizacyjnych oraz dalsze zacieśnienie norm dotyczących ochrony środowiska i jakości usług.

Kolejnym aktem prawnym jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, które to określa szczegółowe parametry jakościowe, które muszą być spełnione przez wodę pitną, w tym limity dla zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych, oraz procedury monitoringu i raportowania.

Rozporządzenie obejmuje następujące aspekty:

Wymagania jakościowe:

Bakteriologiczne

Fizykochemiczne

Organoleptyczne

Sposób oceny przydatności wody.

Minimalną częstotliwość i miejsca pobierania próbek wody do badania.

Zakres badania jakości wody.

Program monitoringu jakości wody.

Nadzór nad materiałami i wyrobami stosowanymi w procesach uzdatniania i dystrybucji wody.

Nadzór nad laboratoriami wykonującymi badania jakości wody.

Informowanie konsumentów o jakości wody.

Postępowanie przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku niezgodności jakości wody z wymaganiami.

Rozporządzenie wprowadza wymagania jakościowe wody, jakie musi spełniać woda pitna, które są określone w załącznikach. Woda musi być wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów, oraz od substancji chemicznych w stężeniach stanowiących zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Ponadto woda nie może wykazywać agresywnych właściwości korozyjnych.

Rozporządzenie to również wprowadza program monitoringu jakości wody pitnej, który obejmuje:

Wyniki badań wewnętrznych przeprowadzanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne.

Wyniki badań jakości wody z indywidualnych ujęć.

Nadzór Państwowej Inspekcji Sanitarnej nad jakością wody.

Co ważne Rozporządzenie wdraża przepisy europejskie:

Dyrektywę Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Dyrektywę Rady 2013/51/EURATOM z dnia 22 października 2013 r. określającą wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Zatem jeżeli Rozporządzenie MZ, odnosi się bezpośrednio do Dyrektywy 98/83/EC, która obowiązuje na terenie całej Unii Europejskiej aby, ujednolić przepisy w poszczególnych Państwach do jednego standardu warto się z nią zapoznać, ale została ona zastąpiona nową Dyrektywą 2020/2184/UE, przyjętą 16 grudnia 2020 roku. Nowa dyrektywa weszła w życie 12 stycznia 2021 roku, a państwa członkowskie miały czas na jej transpozycję do prawa krajowego.

Celem tej dyrektywy jest wprowadzenie zmienionych przepisów dotyczących ochrony zdrowia ludzkiego przed zanieczyszczeniami wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez zapewnienie, aby była ona „zdrowa i czysta”. Niniejsza dyrektywa ma również na celu wprowadzenie wymogów w zakresie higieny dotyczących materiałów do kontaktu z wodą pitną, a także: ułatwienie dostępu do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi; i wprowadzenie efektywnego kosztowo i opartego na ryzyku podejścia do monitorowania jakości wody.

Nowa dyrektywa wprowadza szereg zmian mających na celu dalsze zabezpieczenie jakości wody pitnej oraz ochronę zdrowia ludzkiego. Główne zmiany i wytyczne obejmują:

Nowe parametry jakościowe uwzględniające najnowsze dowody naukowe, w tym bardziej rygorystyczne normy dotyczące niektórych zanieczyszczeń, takich jak substancje zaburzające gospodarkę hormonalną (np. BPA, ftalany) oraz mikroplastiki.

Wprowadzenie podejścia opartego na ocenie ryzyka, co oznacza działania mające na celu redukcję zanieczyszczeń u źródła.

Działania mające na celu poprawę dostępu do bezpiecznej wody pitnej, szczególnie dla grup wrażliwych i marginalizowanych.

Zachęcanie do korzystania z wody z kranu, w tym w miejscach publicznych i restauracjach, w celu zmniejszenia zużycia wody butelkowanej i plastiku.

Ujednolicenie standardów jakości materiałów i produktów mających kontakt z wodą pitną na obszarze UE, co ma na celu zapewnienie ich bezpieczeństwa i zmniejszenie ryzyka wprowadzania szkodliwych substancji do wody.

Wprowadzenie środków mających na celu zmniejszenie wycieków wody oraz zwiększenie transparentności w sektorze wodociągowym​

Dyrektywa 2020/2184/UE jest odpowiedzią na inicjatywę obywatelską "Right2Water" i ma na celu dalsze poprawienie jakości wody pitnej oraz jej dostępności dla wszystkich mieszkańców Unii Europejskiej. Nowa dyrektywa jest bardziej kompleksowa i uwzględnia współczesne wyzwania związane z jakością wody, takie jak obecność nowych zanieczyszczeń i potrzeba lepszego zarządzania zasobami wodnymi.

W myśl tej Dyrektywy państwa członkowskie zapewniają, by woda przeznaczona do spożycia przez ludzi była „zdrowa i czysta”. Musi być wolna od wszelkich mikroorganizmów i pasożytów oraz wszelkich substancji w ilościach lub stężeniach, które stanowią potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego. W szczególności musi spełniać następujące minimalne wymogi.

Woda musi być całkowicie wolna od:

enterokoków jelitowych; oraz

E.coli;

Ilość substancji chemicznych nie może przekraczać następujących wartości:

Amid kwasu akrylowego 0,10 μg/l

Antymon 10 μg/l

Arsen 10 μg/l

Benzen 1,0 μg/l

Benzo(a)piren 0,010 μg/l

Bisfenol A 2,5 μg/l

Bor 1,5 mg/l

Bromiany 10 μg/l

Kadm 5,0 μg/l

Chlorany 0,25 mg/l

Chloryny 0,25 mg/l

Chrom 25 μg/l

Miedź 2,0 mg/l

Cyjanki 50 μg/l

1,2-dichloroetan 3,0 μg/l

Epichlorohydryna 0,10 μg/l

Fluorki 1,5 mg/l

Kwasy halogenooctowe (HAA) 60 μg/l

Ołów 5 μg/l

Rtęć 1,0 μg/l

Mikrocystyna-LR 1,0 μg/l

Nikiel 20 μg/l

Azotany 50 mg/l

Azotyny 0,50 mg/l

Pestycydy 0,10 μg/l

Pestycydy ogółem 0,50 μg/l

PFAS ogółem 0,50 μg/l

Suma PFAS 0,10 μg/l

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne 0,10 μg/l

Selen 20 μg/l

Tetrachloroeten i trichloroeten 10 μg/l

Trihalometany ogółem 100 μg/l

Uran 30 μg/l

Chlorek winylu 0,50 μg/l.

Parametry istotne dla oceny ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych (np. przewody wodociągowe, cysterny). Zaliczają się do nich:

Legionella < 1 000 CFUl

Ołów 10 μg/l.

Parametry wskaźnikowe. Odnoszą się do obecności czynników agresywnych lub korozyjnych. Jeśli przekraczają one limity określone w dyrektywie, państwa członkowskie muszą ocenić, czy taka niezgodność stwarza jakiekolwiek ryzyko dla zdrowia ludzi i podjąć odpowiednie działania naprawcze.

Po pobieżnej analizie prawa w Polsce, musimy przyjąć, iż urządzenia przeznaczone do transportu wody przeznaczonej do spożycia, muszą podlegać odpowiednim dopuszczeniom i certyfikacji. W Polsce taką certyfikacją  zajmuje się Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH – PIB). Co jest ważne instytucja ta respektuje badania wykonane w celu atestacji produktów przez niezależne laboratoria, w związku z czym respektuje atesty i certyfikaty np. DVGW, KIWA, WRC, NSF, ACS, WRAS. W wymaganiach do atestacji produktów do kontaktu z wodą pitną, określone są metody badawcze, zgodne z określonymi normami, i tak:

DIN EN 12873-1:2014-09 określa metody badań migracji substancji organicznych z materiałów, które mają kontakt z wodą pitną. Norma ta jest stosowana do badania materiałów takich jak tworzywa sztuczne, powłoki organiczne i uszczelnienia, które mogą oddziaływać na jakość wody pitnej poprzez migrację substancji organicznych. Metody badania obejmują warunki kontaktu, czas trwania testów oraz metody analizy migracji substancji do wody.

DIN EN 12873-2:2020-07 określa metody badania migracji substancji nieorganicznych z materiałów mających kontakt z wodą pitną. Norma ta dotyczy materiałów takich jak metale, powłoki metaliczne i niektóre materiały kompozytowe. Metody badania obejmują ustalanie warunków kontaktu, czas trwania testów oraz analizy chemiczne w celu wykrycia migracji substancji nieorganicznych do wody.

DIN EN 1420:2016-05 określa wymagania i metody badania wpływu organicznych materiałów uszczelniających, takich jak elastomery, na jakość wody pitnej. Norma ta obejmuje testy mające na celu ocenę migracji substancji chemicznych z materiałów uszczelniających do wody oraz wpływ tych materiałów na smak i zapach wody. Metody testowania obejmują warunki kontaktu, czas trwania oraz analizy sensoryczne i chemiczne.

DIN EN 16421:2015-05 określa metody oceny zdolności materiałów niemetalowych, mających kontakt z wodą pitną, do wspierania wzrostu mikroorganizmów. Norma ta ma zastosowanie do materiałów takich jak tworzywa sztuczne, powłoki organiczne i inne materiały kompozytowe. Procedury testowe obejmują trzy różne metody badania wzrostu mikroorganizmów w kontakcie z wodą, które pomagają określić, czy dany materiał może prowadzić do zwiększonego ryzyka mikrobiologicznego w systemach dystrybucji wody pitnej.

W Polsce zgodnie z najnowszą dyrektywą 2020/2184/UE stopniowo wprowadzane będą dodatkowe metody i procedury testowania dotyczące zatwierdzania substancji wyjściowych i materiałów końcowych (do 12 stycznia 2024 r.), jak również wykaz zatwierdzonych substancji wyjściowych (do 12 stycznia 2025 r.). Zatem jesteśmy w trakcie wdrażania nowych wytycznych dotyczących wody pitnej. Niemniej jednak, regulacje te ustalają jednolite przepisy obowiązujące w całej Unii Europejskiej, co pozwala na stosowanie w Polsce norm przyjętych już w innych Państwach Członkowskich.

Zobaczmy zatem, jak wygląda ocena produktów mających kontakt z wodą pitną, w laboratoriach które są respektowane przez polskie instytucje. Odpowiednikiem polskich norm jest Dopuszczenie KTW (Kontakt mit Trinkwasser), które dotyczy niemieckich wytycznych higienicznych regulujących wymagania dla materiałów plastycznych i innych materiałów organicznych mających kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia. Norma ta określa kryteria, które muszą spełniać materiały w celu uzyskania certyfikacji, zapewniając, że nie wprowadzają one do wody substancji niepożądanych w ilościach wykraczających poza ustalone limity.

Podstawą oceny dla materiałów mających kontakt z wodą pitną jest KTW-BWGL (Bewertungsgrundlage für Kunststoffe und andere organische Materialien im Kontakt mit Trinkwasser), która zastępuje poprzednie wytyczne KTW. Zgodnie z tymi kryteriami, produkty takie jak rury, zawory czy uszczelki muszą przejść proces certyfikacji obejmujący:

Wstępną inspekcję zakładu produkcyjnego i pobieranie próbek.

Badania typu oraz roczne kontrole i testy monitorujące w ramach systemu certyfikacji "1+ system".

Dodatkowo, wymagane jest uzyskanie deklaracji zgodności (certyfikatu) od akredytowanego ciała certyfikującego, takiego jak DVGW Cert GmbH. Dokument „Evaluation criteria for plastics and other organic materials in contact with drinking water (KTW-BWGL) - General part”  stanowi część zmiany niemieckich wytycznych dotyczących oceny materiałów organicznych mających kontakt z wodą pitną. Oto najważniejsze aspekty tego dokumentu:

Wprowadzenie:

Dokument ten jest zgodny z § 17(2)(1) niemieckiego rozporządzenia o wodzie pitnej (TrinkwV), które określa, że materiały używane w instalacjach wodociągowych nie mogą pogarszać jakości wody pitnej ani zdrowia ludzi.

Od 21 marca 2021 r. wytyczne te są obowiązkowe, a przedsiębiorcy muszą używać jedynie materiałów spełniających te wymagania.

Zakres zastosowania:

Wytyczne obejmują tworzywa sztuczne, powłoki organiczne, smary, elastomery i termoplastyczne elastomery (TPE).

Od 1 marca 2025 r. obejmą także silikony i TPE na bazie silikonów.

Zasady oceny produktów i komponentów z materiałów organicznych:

Ocena opiera się na substancjach wyjściowych użytych do produkcji.

Testowanie migracji substancji do wody pitnej oraz ocena potencjalnych zagrożeń mikrobiologicznych są kluczowe.

Ocena substancji wyjściowych:

Oceny przeprowadza Niemiecka Agencja Środowiska (UBA) na wniosek producenta.

Procedura oceny jest zgodna z zasadami Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).

Substancje muszą przejść testy migracji i oceny toksykologiczne.

Wymagania higieniczne dla materiałów organicznych mających kontakt z wodą pitną:

Produkty muszą spełniać wymogi dotyczące zapachu, mętności, barwienia, pienienia oraz całkowitej zawartości węgla organicznego (TOC).

W przypadku migracji substancji, ich stężenie nie może przekraczać ustalonych limitów (MTCtap).

Dodatkowe wymagania dotyczące migracji:

Istnieją szczegółowe wymagania migracji dla poszczególnych materiałów, które muszą być spełnione, aby produkt mógł być uznany za bezpieczny do kontaktu z wodą pitną.

Wymagania dotyczące wzrostu mikrobiologicznego:

Testy muszą być zgodne z normą DIN EN 16421.

Produkty nie mogą wykazywać efektów biobójczych w kontakcie z wodą pitną.

Produkty wielowarstwowe:

Każda warstwa materiału wielowarstwowego musi być oceniana oddzielnie, z wyjątkiem całkowitych barier, gdzie oceniane są tylko warstwy mające kontakt z wodą pitną.

Dokument ten opisuje kompleksowy system oceny i certyfikacji materiałów organicznych używanych w instalacjach wodociągowych, aby zagwarantować, że nie będą one negatywnie wpływać na jakość wody pitnej i zdrowie ludzi. Laboratorium dokonujące oceny i certyfikacji, korzysta z tych samych norm metod badawczych, co polskie odpowiedniki, a kryteria oceny jakości wody uwzględniają również takie aspekty jak mętność, barwę, czy pienienie się wody.

Przeanalizujmy jeszcze kolejne wytyczne, których spełnianie respektują polskie instytucje. Dokument „NSF/ANSI 61 – 2016 Drinking Water System Components - Health Effects” to standard opracowany przez NSF International i American National Standards Institute (ANSI), który określa minimalne wymagania dotyczące zdrowotnych skutków kontaktu komponentów systemu wody pitnej z wodą. Standard ten nie obejmuje wymagań dotyczących wydajności, smaku, zapachu ani wsparcia dla wzrostu mikrobiologicznego produktów, komponentów czy materiałów używanych w systemach wody pitnej. Oto najważniejsze aspekty tego dokumentu:

Cel i zakres:

Celem standardu jest ustanowienie minimalnych wymagań zdrowotnych dla chemicznych zanieczyszczeń i zanieczyszczeń, które mogą być pośrednio wprowadzane do wody pitnej z produktów, komponentów i materiałów używanych w systemach wody pitnej.

Standard obejmuje specyficzne materiały i produkty, które mają kontakt z wodą pitną, chemikaliami do jej uzdatniania lub obiema. Nie obejmuje urządzeń do uzdatniania wody na miejscu użytkowania (point-of-use).

Normatywne odniesienia:

Standard odnosi się do różnych regulacji i wytycznych, w tym federalnych przepisów dotyczących wody pitnej (40 CFR Part 141) oraz wytycznych US Environmental Protection Agency (USEPA) i innych organizacji standardyzacyjnych.

Definicje:

Dokument zawiera szczegółowe definicje terminów używanych w standardzie, takich jak „dodatek bezpośredni”, „system dystrybucji”, „woda pitna”, „normalizacja” i „skład dopuszczalny dla pojedynczego produktu” (SPAC).

Wymagania ogólne:

Standard opisuje wymagania dotyczące informacji i składu materiałów mających kontakt z wodą, aby zapewnić, że potencjalne skutki zdrowotne produktów i materiałów są dokładnie i adekwatnie zidentyfikowane.

Wymaga pełnej informacji o składzie każdego materiału mającego kontakt z wodą, w tym identyfikacji składników chemicznych i ich proporcji wagowych.

Analiza specyficznych materiałów:

Dokument zawiera tabele z wymaganiami dotyczącymi analizy specyficznych materiałów, takich jak metale, tworzywa sztuczne, elastomery i materiały do uszczelniania.

Każdy materiał ma określone wymagania analityczne, które muszą być spełnione, aby zapewnić bezpieczeństwo kontaktu z wodą pitną.

Ocena materiałów:

Produkty wykonane z materiałów wymienionych w Aneksie C standardu nie muszą przechodzić dodatkowych testów ekstrakcji, chyba że procesy specyficzne dla danego miejsca produkcji wprowadzają dodatkowe zanieczyszczenia.

Wymagania dotyczące zanieczyszczeń:

Standard określa limity dla zanieczyszczeń chemicznych, takich jak metale ciężkie (ołów, rtęć, kadm), związki organiczne (bisfenol A, formaldehyd) i inne potencjalnie szkodliwe substancje.

Jak te wytyczne mają się do tych dotyczących kontaktu z substancjami przeznaczonymi do spożycia?

Przybliżmy obowiązujące w Unii Europejskiej wskazania.

EU 10/2011, to rozporządzenie wydane przez Komisję Europejską w sprawie zastosowania tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, ich składu, możliwości transferu jego cząstek do żywności, z którą mają kontakt, wpływu na zdrowie i skład żywności.

W rozporządzeniu tym (załącznik III) podano metody weryfikacji zachowania się tworzyw sztucznych w kontakcie z substancjami modelowymi, mającymi imitować żywność, których skład chemiczny i przeznaczenie przedstawia się następująco:

Płyn modelowy A - Etanol 10 % (v/v) - Imituje żywność, która doskonale rozpuszcza się w wodzie.
Płyn modelowy B - Kwas octowy 3 % (w/v)
- Imituje żywność, która doskonale rozpuszcza się w wodzie, o pH mniejszym niż 4,5 (kwaśną).
Płyn modelowy C - Etanol 20 % (v/v)
- Imituje żywność, która doskonale rozpuszcza się w wodzie, która zawiera do 20% alkoholu (np. piwo, wino) oraz żywność, która zawiera substancje organiczne powodujące rozpuszczanie się ich w tłuszczach i olejach (przykładowo witaminy A, D, E i K, często obecne w żywności)
Płyn modelowy D1 - Etanol 50 % (v/v) - Imituje żywność o wysokiej zawartości alkoholu etylowego (np. wódka, koniak), oraz żywność zawierającą olej w wodzie (np. większość dań gotowych)
Płyn modelowy D2 - Olej roślinny
- Imituje żywność posiadających warstwę wolnych, nie wymieszanych z płynem tłuszczy na powierzchni.
Substancja modelowa E - Poli(tlenek 2,6-difenylo-p-fenylenu), wielkość cząstki 60-80 mesh, wielkość porów 200 nm. Ta substancja ma imitować żywność suchą, sypką lub głęboko mrożoną, znana jest pod handlową nazwą "Tenax".

Rozporządzenie to określa limit uwolnienia cząstek określonego materiału z jakiego zrobiony jest wąż do płynu/substancji modelowej w określonych warunkach. Limit ten wynosi 10 mgr na dm2 powierzchni materiału. Dla metra węża o średnicy 1" (≈25 mm) limit ten wyniesie około 157 mg dla litra żywności.

Oznacza to, że wężami zgodnymi z tą dyrektywą można bez obaw transportować produkty spożywcze zawierające substancje zbieżne z płynami modelowymi.

EU 1935/2004, są Rozporządzeniem Parlamentu i Rady Europejskiej z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, zawiera listę niedozwolonych materiałów.

LFGB to ustawa obowiązująca w Niemczech, która dotyczy regulacji przepisów dotyczących higieny żywności. Raport z testu LFGB wydany przez upoważnioną organizację jest dowodem na to, że produkt nie zawiera chemicznie toksycznych substancji i może być sprzedawany na rynku niemieckim.

FDA to skrót od Food and Drug Administration, czyli amerykańska instytucja rządowa, będąca częścią Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych Ameryki, która zajmuje się kontrolą jakości oraz wpływem na zdrowie żywności i paszy dla zwierząt, suplementów diety, leków, kosmetyków, urządzeń medycznych, urządzeń radioaktywnych i emitujących promieniowanie radioaktywne (również niemedycznych), materiałów biologicznych etc. Większość ludzi zna ten skrót, w kontekście bardzo rygorystycznych zasad dopuszczenia do obrotu w USA leków. W przypadku węży do kontaktu z substancjami spożywczymi zastosowanie ma atest FDA: CFR 21 § 177.2600, który określa jakie substancje chemiczne i w jakich stężeniach, mogą zostać użyte do budowy węży. W części 177 tego rozporządzenia, wymienione są dokładnie rodzaje materiałów i ich dodatków.

Norma ANSI/NSF Standard 51: “Food Equipment”. Materials”, to norma oparta o certyfikat FDA, która ustala minimalne wymagania sanitarne dla materiałów, mogących mieć wpływ na zdrowie publiczne, które są używane w konstrukcji maszyn i urządzeń w przemyśle spożywczym. NSF to skrót od National Sanitary Foundation, która jest również amerykańską instytucją zajmującą się testowaniem i wydawaniem różnego rodzaju certyfikatów.

Zasadniczą różnicą jest to, iż normy te nie dotyczą takich aspektów jak zapach, smak, kolor, wpływ na rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych, pasożytów, alg, wody przeznaczonej do spożycia, która miała kontakt z wężem, przewodem lub ich elementami, tylko określają ilości jakie mogą migrować do niej z tych wyrobów, nie stwarzając zagrożenia dla zdrowia. Wniosek z tego taki, iż nie ma gwarancji, czy woda która będzie np. zalegać w wężu spożywczym na słońcu, nie zmieni smaku, koloru i właściwości ze względu na rozwój mikroorganizmów w niej zawartych. Dlatego w instalacjach, które mają transportować wodę przeznaczoną do spożycia, prawo wymaga użycia komponentów posiadających odpowiednie dopuszczenia, najlepiej zgodne z najnowszą dyrektywą 2020/2184/UE i posiadające odpowiednie certyfikaty np. KTW.

Przykłady zastosowania instalacji wymagających dopuszczenia do transportu wody pitnej:

Transport wody pitnej dla małej gastronomi mobilnej, typu "food truck"

Transport wody pitnej na plenerowych imprezach masowych

Transport wody pitnej dla ofiar klęsk żywiołowych, odciętych od sieci wodociągowych

Zaopatrzenie w wodę pitną kamperów, wozów campingowych, jachtów, czy tymczasowych pól namiotowych

Zaopatrzenie w wodę tymczasowych skupisk ludzi

Budowa urządzeń wspomagających dystrybucje wody pitnej, takie jak pompy, filtry, cysterny, beczkowozy, zbiorniki na wodę

Budowa linii produkcyjnych napełniających butelki wodą pitną

Produkty dedykowane do transportu wody przeznaczonej do spożycia

Węże przeznaczone do transportu wody pitnej

Wbrew pozorom, węży i przewodów posiadających odpowiednie atesty, wcale nie ma dużo na rynku, a wprowadzenie zaostrzonego systemu kontroli tego typu produktów, znacznie tą listę zawęziło. Większość instalacji wodociągowych, opartych jest na rurach wykonanych z polietylenu i z metali, są one jednak instalacjami stałymi, których nie da się przemieścić, jeżeli wymagają tego okoliczności, a w razie uszkodzenia, ich naprawa jest skomplikowana i kosztowna.

Wszędzie tam, gdzie instalacje dostarczające wodę pitną są budowane tymczasowo, dla ograniczenia kosztów eksploatacji, będą potrzebne węże do transportu wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Przykłady takich aplikacji:

- Imprezy masowe na powietrzu, festiwale, koncerty, jarmarki, wystawy czyli wszelkie okoliczności, które na krótki okres czasu, gromadzą w jednym miejscu, najczęściej na powietrzu dużą ilość ludzi, którym w myśl przepisów dotyczących organizacji imprez masowych, trzeba zapewnić dostęp do wody pitnej.

- Pomoc ofiarom klęsk żywiołowych, powodzi, pożarów, trzęsień ziemi, huraganów gdzie duże grupy ludności zostają nagle odcięte od dostępu do wody pitnej, a dotychczas istniejąca infrastruktura wodna przestaje funkcjonować, gdzie jest konieczność tymczasowego zaopatrzenia tej grupy ludzi w czystą wodę pitną.

- Zaopatrzenie w wodę pitną punktów mobilnej, małej gastronomi, czyli wszelkie food trucki, budki z kawą, lodziarnie, budki z przygotowywanym przy kliencie jedzeniem, tymczasowe punkty żywienia zbiorowego, które muszą mieć możliwość szybkiego podłączenia do źródła wody pitnej, w różnych miejscach i warunkach, by następnie łatwo się odłączyć w celu zmiany miejsca świadczenia usługi.

- Zaopatrzenie w wodę pitną wojska, czyli obsługa cystern, pojazdów i urządzeń specjalnych wsparcia wojskowego, które będą mogły szybko, często w bardzo trudnych warunkach, dostarczyć żołnierzom niezbędną wodę. Sytuacja taka ma miejsce w czasie pokoju podczas, ćwiczeń poligonowych, manewrów i szeroko zakrojonych symulacji przeprowadzanych w ramach utrzymania gotowości bojowej odpowiednich służb i jest normalną działalnością.

- Awarie, remonty, naprawy i konserwacja instalacji wodociągowych, w których w określonym czasie, trzeba wykonać obejście wyłączanych z użytku odcinków, a jednocześnie w myśl przepisów, musi być zapewniona ciągłość dostaw wody pitnej dla ludności. Po wykonaniu napraw, obejście jest odłączane i może być zastosowane na innym odcinku instalacji.

- Uzupełnianie zbiorników wody pitnej na jachtach, okrętach i innych jednostkach pływających, które podczas dalekich rejsów, mogą być odcięte od dostępu do wody pitnej. Węże takie powinny znajdować się w portach, które będą obsługiwać jednostki pływające.

- Uzupełnianie zbiorników wody pitnej w samolotach, autobusach, pociągach i innych środkach transportu, zwłaszcza obsługujących pasażerów na długich trasach, które powodują odcięcie pasażerów na dłuższy czas od źródeł wody.

- Węże też znajdą zastosowanie w turystyce, zwłaszcza przy obsłudze camperów, przyczep campingowych, czy na polach namiotowych, gdzie turyści potrzebują okresowego dostępu do świeżej wody pitnej podczas wypoczynku.

Wężem służącym do transportu wody pitnej na dużą skalę, który dostępny jest w dużych średnicach, od 25 mm do 254 mm, co jest istotne zwłaszcza dla instytucji zaopatrujących w wodę pitną, czy służb przeciwdziałających skutkom katastrof, jest wąż HILCOFLAT AQUA. Wąż płaski posiadający atest KTW, zbudowany z odpornego na hydrolizę poliuretanu, wzmocniony poliestrowymi włóknami. Można nim transportować wodę pod ciśnieniem, zależenie od średnicy, od 7 bar do 16 bar. Standardowo dostępny jest w rolkach 100 metrowych.

Wąż znajdzie zastosowanie w infrastrukturze miejskiej do dystrybucji wody, w tym wody pitnej, do dostarczania wody na dużych imprezach plenerowych i terenach kempingowych, gdzie wymagany jest tymczasowy dostęp do wody pitnej.  Może być stosowany w sytuacjach awaryjnych, np. podczas awarii systemów wodociągowych, do tymczasowego przekierowania przepływu. Węże mogą być używane do załadunku lub rozładunku wody na statkach, jachtach, do zaopatrzenia statków w wodę pitną oraz w wielu zastosowaniach przemysłowych, gdzie konieczne jest przesyłanie wody pitnej na dużą skalę.

hilcoflex-aqua

Wszędzie tam, gdzie nie ma potrzeby szybkiego przesyłania bardzo dużych ilości wody pitnej, na skalę przemysłową polecamy węże RAUAQUA. Produkt ten jest odpowiedzią na specyficzne warunki pracy z wodą do picia, nie zmienia jej smaku, właściwości i przydatności do spożycia. W przeciwieństwie do wielu produktów z innych materiałów, wąż nie wpływa na pogorszenie się właściwości zastałego medium. Materiał z którego jest wyprodukowany hamuje rozwój drobnoustrojów i alg, które mogą spowodować znaczne pogorszenie przydatności do spożycia przesyłanej wody.

Wąż został zaprojektowany do szybkiego przyłączania się do sieci wody pitnej, dla potrzeb mobilnej gastronomi, foodtrucków i stoisk z żywnością na wszelkiego typu kiermaszach, festynach, festiwalach, jarmarkach czy poligonach i obozach harcerskich, na których mamy do czynienia z żywieniem zbiorowym na wolnym powietrzu. Jego właściwości powodują również, iż świetnie sprawdza się przy podłączaniu do sieci wody pitnej kamperów, przyczep campingowych czy mobilnych kuchenek i kuchni turystycznych.

rauaqua

Jednak pomiędzy powyższymi produktami znajduje się luka, dla węży do przemysłowego transportu wody pitnej, o większej wytrzymałości i odporności na niesprzyjające warunki użytkowania, a zwłaszcza na przykładowo nieumyślne najechanie autem osobowym, co ma miejsce przy obsłudze kamperów, food trucków, barów mobilnych, czy też na imprezach masowych. Wężem o zwiększonych parametrach elastyczności, odpornością na ścieranie, promieniowanie UV, przeciwdziałający rozwojowi alg i drobnoustrojów w zastanej wodzie, a zarazem odpornym na popularne środki czystości jest RAUAQUA Varioflex plus.

Wąż został zaprojektowany do szybkiego i łatwego przyłączania się do sieci wody pitnej, dla większych potrzeb mobilnej gastronomi, foodtrucków i stoisk z żywnością. Jego właściwości powodują że świetnie sprawdza się przy większych, bardziej intensywnych obciążeniach pracą i łatwiej się go prowadzi w miejscach gdzie jest utrudniony dostęp, np. dużą ilością przeszkód. Sprawdzi się również przy budowie urządzeń do uzdatniania, przetwarzania czy filtrowania wody pitnej, gdzie jego elastyczność pozwoli na łatwe prowadzenie w ciasnych, zamkniętych przestrzeniach. Występuje w rozmiarach 1/2" (13 mm), 3/4" (19 mm) i 1" (25 mm), i może pracować pod ciśnieniem 10 bar.

rauaqua-varioflex

Gdy nasza aplikacja wymaga węży ssąco tłocznych, możemy zastosować również wąż, który co prawda dedykowany jest do innych celów, ale spełnia wymagania stawiane przed wężami do transportu wody pitnej. Dodatkowo ma on wyższe parametry odporności na temperaturę (od -30ºC do 90ºC przy pracy ciągłej, a krótkotrwale do +120ºC), co będzie miało znaczenie zwłaszcza w zastosowaniu w przemyśle spożywczym, gdzie wymagane jest czyszczenie i utrzymanie wysokiej higieny linii produkcyjnych. W takich wymagających aplikacjach sprawdzi się wąż METALPRESS MILK, który posiada przytoczone już dopuszczenie do transportu wody przeznaczonej do spożycia ANSI/NSF Standard 61.

Wąż ten wykonany jest z kilku warstw TPV, termoplastycznego kauczuku wykazującego bardzo dobrą odporność chemiczną, zwłaszcza na środki myjące i dezynfekujące, wzmocnionego oplotem z poliestrowej siatki i metalową spiralą. Występuje w średnicach od 20 mm do 102 mm, pracując z ciśnieniem w zależności od średnicy od 10 bar do 16 bar i podciśnieniem 0,9 bara. Jest bardzo elastyczny, dzięki czemu świetnie sprawdza się jako wąż zwinięty w rolkę na wózkach przemysłowych. Ścianka zewnętrzna odporna na wiele substancji spożywczych, zwłaszcza tłuszczów zwierzęcych, jest łatwa w czyszczeniu. Są to parametry które powodują, iż wąż świetnie sprawdzi się przy myciu i utrzymaniu czystości w mleczarniach, rzeźniach i innych zakładach przetwórstwa spożywczego, w których wymagane są dla utrzymania czystości węże o parametrach dla transportu wody pitnej.

metalpress-milk-espiroflex

 Złącza przeznaczone do transportu wody pitnej

Podobnie jak w przypadku węży, na rynku dostępnych jest zaledwie kilka dedykowanych złączy do transportu wody pitnej, jednak zaleca się aby to były elementy wykonane ze stali szlachetnej, z uszczelkami posiadającymi dopuszczenie do kontaktu z wodą pitną, które wykonane są z różnych rodzajów kauczuku, zarówno NBR, EPDM czy silikonowe. Dopuszczalne jest, jak w przypadku armatury wodociągowej, zastosowanie złączy mosiężnych, które jednak nie są niklowane, ani chromowane, gdyż substancje te, znajdują się na listach substancji niepożądanych w  wodzie pitnej, a pokryta nimi wewnątrz armatura, może mieć tendencje do wypłukiwania powłok podczas przesyłu. Podobnie zresztą jak z powłokami cynkowymi. Złącza z aluminium, nie są zalecane, a wręcz zabronione do przesyłu wody pitnej, gdyż wysokie stężenie jego związków w wodzie pitnej ma negatywny wpływ na zdrowie, a związki glinu znalazły się na listach substancji zabronionych.

Do zastosowania w przemysłowej dystrybucji wody pitnej, zaleca się systemy złączy higienicznych, zwanych również złączami mleczarskimi. Złącza te, początkowo stosowane głównie w przemyśle mleczarskim i browarniczym, z czasem zyskały szersze zastosowanie nie tylko w całym sektorze spożywczym, ale również w takich dziedzinach jak chemia, biotechnologia czy farmacja. W tych branżach przeważnie wykorzystywane są złącza przeznaczone do wspawania, które gwarantują wysoką jakość połączenia. Odpowiednia technika spawania jest kluczowa, aby uzyskać spoiny spełniające rygorystyczne normy higieniczne. Połączenia te powinny być projektowane w taki sposób, aby nie wymagały demontażu do czyszczenia i sterylizacji, co oznacza brak szczelin czy miejsc, które mogłyby prowadzić do gromadzenia się przesyłanych substancji, co umożliwiłoby wzrost niepożądanych stężeń. Przed użyciem złączy ważne jest, aby upewnić się, że są one odpowiednio dokręcone, co zapobiega wyciekom medium pod uszczelkę. Chropowatość wewnętrznej powierzchni złączy nie powinna przekraczać Ra = 0,8 μm, co zapewnia łatwość utrzymania czystości. Trzy najpopularniejsze rodzaje złączy higienicznych to złącza wykonane według normy DIN 11851, złącza według szwedzkiej normy SMS oraz złącza TRICLAMP.

Wadą systemów złączy higienicznych, jest mała przydatność w sytuacjach awaryjnych, gdzie konieczne jest szybkie łączenie przewodów pod presją czasu, często w bardzo trudnych warunkach, w terenie.

zlacza higieniczne1

Wadą systemów złączy higienicznych, jest mała przydatność w sytuacjach awaryjnych, gdzie konieczne jest szybkie łączenie przewodów pod presją czasu, często w bardzo trudnych warunkach, w terenie. Jest to powodem, dla którego do takich zastosowań awaryjnych, najczęściej wykorzystywane są złącza strażackie - czyli złącza STORZ, wykonane ze stali szlachetnej, z uszczelkami z odpowiednim dopuszczeniem KTW.

Dysponujemy bardzo szeroką ofertą złączy STORZ ze stali szlachetnej pod względem dostępności różnych modeli, figur (kształtów) np złącza z króćcem do węża, z gwintem wewnętrznym czy zewnętrznym, złącza z zatrzaskiem, zaślepki STORZ zamykane na kluczyk oaz wiele innych. Ponadto dysponujemy bardzo szerokim wachlarzem rozmiarów począwszy od tych dobrze znanych i często spotykanych rozmiarów takich jak 25-D, 52-C, 75-B czy 110-A aż po te mniej znane rozmiary takie jak 38, 65, 100, 125, czy 150.

System "Storz" to system złączy, który został wymyślony przez Carla Augusta Guido Storza w 1882 roku i opatentowany w 1893 roku. W Polsce jest on powszechnie znany jako złącza strażackie lub hydrantowe. Charakteryzuje się on unikalną, symetryczną konstrukcją, która eliminuje potrzebę posiadania oddzielnych części męskich i żeńskich. Rozmiar złącza definiuje się głównie przez rozstaw zaczepów, a do ich zamykania stosuje się klucze hakowe dostępne w różnych rozmiarach. Aby połączyć dwa elementy, wystarczy obrót o ćwierć obrotu (90 stopni), co gwarantuje mocne i bezpieczne połączenie.System zyskał popularność jako doskonała alternatywa dla tradycyjnych połączeń gwintowanych, oferując szybkie i szczelne łączenie, co jest niezwykle przydatne w pożarnictwie oraz różnych dziedzinach przemysłu. Złącza te są przystosowane do pracy zarówno z ciśnieniem, jak i podciśnieniem, do wartości do 16 bar.

W przypadku złączy STORZ, należy pamiętać, iż są one dostarczane standardowo z uszczelkami wykonanymi z Vitonu (w tym wypadku zielone), o przeznaczeniu do substancji agresywnych i należy dobrać do nich odpowiednie uszczelki z dopuszczeniem KTW, które są w kolorze niebieskim i są wykonane z kauczuku silikonowego (MVQ).

storz-uszczelka-KTW

Do zastosowań wymagających mniejszych przelotów, gdy nie ma konieczności dostarczania dużej ilości wody pitnej w krótkim czasie, polecamy inne rozwiązania. Jednym z nich jest dostarczany przez niemieckiego producenta LÜDECKE system szybkozłączy Clean Connect dedykowany do higienicznego mycia i czyszczenia w przemyśle spożywczym. Szybkozłącza z serii ESHGTE posiadają aktualne dopuszczenia KTW, atestowane przez DVGW zgodnie z wymogami W 270 i W 534. Wykonane są z różnych gatunków stali szlachetnej, rekomendowanej do stosowania w przemyśle spożywczym, z uszczelnieniem z EPDM. Mogą pracować z ciśnieniem nawet do 35 bar, przy maksymalnej temperaturze pracy do +95˚C, dzięki czemu mogą być używane w systemach czyszczenia CIP. Szybkozłącza te są polecane do przesyłu ciekłych mediów z czynnikiem myjącym (również gorącym) do zastosowania w wymagających wysokiej higieny warunkach technologicznych w przemyśle spożywczym. Nadają się do czyszczenia znajdujących się w cyklu produkcyjnym blatów, maszyn i całych pomieszczeń, które muszą być dokładnie i regularnie myte. Znajdą zastosowanie w przetwórstwie spożywczym, rzeźniach i ubojniach, w placówkach masowego żywienia, stołówkach i jadłodajniach, w których stawiane są wysokie wymogi sanitarne.

mycie-KTW-ludecke

Kolejnym typem złączy, które mogą znaleźć przemysłowe, oraz sprawdzą się w aplikacjach mniej wymagających, w których wymagane jest spełnianie przepisów wymaganych przy przesyle wody pitnej są oryginalne złącza kłowe GEKA Plus K wykonane z mosiądzu lub, złącza kłowe GEKA Plus EK wykonane ze stali szlachetnej. Złącza te, oryginalnie wykonane i opatentowane przez niemieckiego producenta KARASTO, to system oparty o symetryczne połączenia, co gwarantuje możliwość łączenia ze sobą przewodów o różnych średnicach w nie wyposażonych. Znany jest przede wszystkim z zastosowania w ogrodnictwie, Ale te wersje przeznaczone są do przesyłu wysokiej jakości wody pitnej. Elementy do takiego transportu, muszą spełniać restrykcyjne parametry, zarówno pod względem higieny, jak i przenikania cząstek złączy do medium, co badane jest przez instytucje powołane w tym celu. Złącza te znajdą zastosowanie w przemyśle spożywczym i wszędzie tam, gdzie konieczny jest transport wody pitnej. Świetnie sprawdzą się na kempingach, imprezach masowych, polach namiotowych, czy przy obsłudze mobilnych budek z jedzeniem, lodami czy też napojami orzeźwiającymi. Złącza mogą być stosowane również w handlu, czy produkcji żywności, oraz w instalacjach służących do utrzymania czystości w przemyśle spożywczym, gdy wymagają tego przepisy. Doskonale nadają się do transportu wody do mycia, czy płukania warzyw i owoców w przemyśle przetwórczym. Złącza sprawdzą się w procesie produkcji napojów, napojów gazowanych, soków czy w przemyśle spirytusowym, browarnictwie i winiarstwie.

Złącza te mogą pracować z ciśnieniem do 40 bar, a o ich jakości przesądzają przed wszystkim oryginalne uszczelki wykonane z gumy olejoodpornej w charakterystycznym, czerwonawym kolorze. Uszczelki są elementem ulegającym zużyciu, dlatego należy je co jakiś czas wymieniać. Ich opatentowany profil oraz zastosowana specjalna receptura gumy, zapewniają idealne pasowanie i uszczelnienie w pracującym złączu. Dzięki temu nie ma ryzyka tzw. "wydmuchania" uszczelek podczas pracy w złączach, co zwiększa bezpieczeństwo obsługi. Ponadto dzięki prostocie budowy, uszczelka będzie zawsze pasować do oryginalnych złączy, w każdej konfiguracji przyłączy. Co istotne, tylko oryginalne uszczelki GEKA, gwarantują niezawodność działania w oryginalnych złączach.

GEKA-KTW-uszczelka

Bardzo wygodnym i prostym w obsłudze, jest system szybkozłączek ogrodowych, dedykowany wprost do transportu wody pitnej w aplikacjach turystycznych, przydomowych, czy do małej gastronomii mobilnej. Jest to system szybkozłączek ogrodowych, z profilem wtyku zgodnym z tym znanym popularnych systemów ogrodowych takich jak "GARDENA". Szybkozłączki GEKA plus "push-fit" do wody pitnej są przeznaczone do przesyłu wysokiej jakości wody pitnej. Elementy do takiego transportu, muszą spełniać restrykcyjne parametry, zarówno pod względem higieny, jak i przenikania cząstek złączy do medium, co badane jest przez instytucje powołane w tym celu. Złącza te znajdą zastosowanie w przemyśle spożywczym i wszędzie tam, gdzie konieczny jest transport wody pitnej dla człowieka. Świetnie sprawdzą się na kempingach, imprezach masowych, polach namiotowych, czy przy obsłudze foodtruck'ów, mobilnych budek z jedzeniem, lodami czy też napojami orzeźwiającymi.

Złącza mogą być stosowane również w handlu, czy przy produkcji żywności, oraz w instalacjach służących do utrzymania czystości w przemyśle spożywczym, gdy wymagają tego przepisy. Dzięki prostocie obsługi świetnie sprawdzą się w aplikacjach, gdzie często konieczne jest szybkie przyłączanie i rozłączanie się do sieci z wodą pitną, co ma właśnie kluczowe znaczenie w turystyce i małej gastronomii. Należy jednak pamiętać, aby złącza nie ulegały zanieczyszczeniu zarówno podczas pracy jak i spoczynku, aby zachować najwyższe parametry użytkowe.

GEKA-push-fit-KTW

Ciekawym i nieoczywistym rozwiązaniem, przy transporcie wody pitnej, a raczej do aplikacji przy konstruowaniu urządzeń, które muszą spełniać wymogi stawiane przy takim transporcie, wszelkiego rodzaju filtry, podgrzewacze, ekspresy, mikroinstalacje do użytku domowego, czy też przemysłowego, jest zastosowanie szybkozłączek wykonanych ze stali szlachetnej, z uszczelnieniem wykonanym z kauczuków dopuszczonych do kontaktu z wodą pitną, najczęściej z EPDM lub NBR. Szybkozłączki dostarczane przez LUDECKE, mają możliwość na specjalne życzenie zastosowania w swojej konstrukcji uszczelek wykonanych właśnie z takich materiałów. Należy również uwzględnić, łatwość w utrzymaniu tychże złączy w warunkach zachowania podwyższonych standardów higienicznych, dlatego dostępne sa opcje z gładkimi tulejami odcinającymi, które będą łatwiejsze w utrzymaniu czystości w stosunku do złączy z tulejami moletowanymi. Możliwość taka jest stosowana w szybkozłączkach wykonanych ze stali szlachetnej, z różnymi profilami wtyku, w różnych rozmiarach i seriach, w tym DN 2,7 ESMCE, DN 5 ESME, DN 7,2 ESE, DN 7,8 ESIE, DN 10 ESIGE, DN 19 ESGE. Należy jednak pamiętać, iż takie rozwiązanie nie jest standardem i przy jego rozważaniu radzimy skonsultować się z jednym z doradców technicznych w celu zapoznania się ze specyficznymi warunkami dostaw.

aplikacje-szybkozlaczki-KTW-ludecke

Zawory przeznaczone do transportu wody pitnej

Osobnym asortymentem, ze względu na swoją szeroką gamę zastosowań, będą stanowić zawory używane przy budowie instalacji transportujących wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Elementy takie znajdują zastosowanie, nie tylko w aplikacjach tymczasowych, ale przede wszystkim w stałych instalacjach, będących elementem infrastruktury zaopatrujących ludność właśnie w wodę pitną, zarówno przemysłowych, jak i dostarczających wodę w budownictwie mieszkaniowym. Podobnie jak z elementami przedstawionymi wcześniej, te elementy podlegają właściwym przepisom. Większość dostępnych zaworów, posiadających dopuszczenie do transportu wody pitnej, posiada odpowiednie dopuszczenie i jest certyfikowane przez DVGW, które łatwo jest rozpoznawalne. Jedną z cech takiej armatury, jest iż nie może ona posiadać elementów chromowanych i niklowanych, które będą posiadać kontakt z medium.

Zawory kulowe cechują się prostą konstrukcją, szybkim działaniem oraz wysoką niezawodnością, co sprawia, że są powszechnie stosowane w przemyśle. Zasada działania zaworu kulowego opiera się na obrotowej kuli z otworem, która umieszczona jest we wrzecionie zaworu. Kula ta może obracać się o 90 stopni, co pozwala na otwarcie lub zamknięcie przepływu medium. Gdy otwór w kuli jest zgodny z kierunkiem przepływu medium, zawór jest otwarty, co pozwala na swobodny przepływ. Natomiast gdy kula zostaje obrócona o 90 stopni, otwór staje się prostopadły do kierunku przepływu, blokując go całkowicie. Obrót kuli w zaworze kulowym może być kontrolowany za pomocą dźwigni, pokrętła.

Wśród dedykowanych do wody pitnej zaworów, znajdują się zawory kulowe niemieckiego producenta KARASTO, tak jak zawór mufowy GW/GW, czy nyplowy GW/GZ. Elementy te wykonane są z mosiądzu, i mogą pracować w zakresie do + 100ºC, pod ciśnieniem, w zależności od rozmiaru, nawet do 50 bar. Zawory te posiadają atest DWGV. Do wody pitnej przeznaczone są również zawory włoskiego producenta TECNOVIELLE, mufowy z rączką z rączką, mufowy z motylkiem i nyplowy z rączką lub motylkiem. Posiadają one podobną budowę i zasadę działania, ale dostępnych jest mniej wariantów rozmiarów.

zawory-KTW

Kolejnym rodzajem zaworów, stosowanych do przesyłu wody pitnej, są zawory czerpalne, zwane popularnie kranami. Gospodarczym kranem, który może być w ten sposób wykorzystany jest stosowany przede wszystkim w zastosowaniach gospodarczych, ogrodach, garażach czy warsztatach, do poboru wody zawór czerpalny z zaworem zwrotnym i odpowietrznikiem niemeickiej produkcji KARASTO. Dzięki prostej budowie i przyłączu gwintowanemu, kran ten ma bardzo uniwersalne zastosowanie. Można na nim zamontować bezpośrednio wąż, gdyż posiada nakręcany króciec, z gwintem wewnętrznym.

kran-KTW

Gotowe przewody, pistolety i inne urządzenia dopuszczone do transportu wody pitnej

W wielu wymienionych wcześniej aplikacjach, zarówno same węże, jak i złącza służące do transportu wody przeznaczonej do spożycia, są tylko elementami większych systemów czy instalacji. Wiele urządzeń, wspomagających transport wody pitnej, również powinno posiadać odpowiednie dopuszczenia i być wykonane z materiałów spełniających wymogi opisane wcześniej, pomimo iż często nie mają bezpośredniego kontaktu z czystą wodą do picia. W myśl przepisów, takie dopuszczenia powinny posiadać zarówno instalacje, które transportują wodę jako składnik żywności, a nawet gdy służą tylko i wyłącznie do przygotowania żywności, np. mycia bądź płukania składników lub narzędzi, zwłaszcza wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z masowym żywieniem.

Jest to powód który spowodował iż producenci, wychodząc na przeciw potrzebom klientów, oferują gotowe zestawy i urządzenia pomocnicze, które mogą być wykorzystane w przemyśle spożywczym, medycznym czy kosmetycznym. Przykładem takiego urządzenia jest zestaw GEKA® plus EA15KSK zawierający naścienne automatyczne zwijadło GEKA® plus EA15® na wąż, wraz z wężem RAUAQUA wyposażonym w złącza kłowe GEKA® plus EK i opcjonalnie pistoletem do zraszania GEKA® plus Profi.

Zwijadła naścienne z tej serii, produkcji KARASTO, są przeznaczonymi do montażu na ścianach, lub innych powierzchniach, urządzeniami do przechowywania i zabezpieczania węży do przesyłu wody pitnej, w profesjonalnych zastosowaniach. Doskonale sprawdzą się w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym czy kosmetycznym, zwłaszcza przy utrzymaniu czystości. Dzięki atestom i rygorystycznym normom, zestawy znajdą zastosowanie w rzeźniach, kuchniach zbiorowego żywienia, mleczarniach i wszędzie tam gdzie od zwijadeł oczekuje się większej odporności na korozję i środki myjące, a jednocześnie materiały muszą być bezpieczne dla przetwarzanej żywności.

zwijadło-z-wezem-woda-pitna

Sam pistolet GEKA® plus Profi jest dostępny osobno w różnych wersjach przyłączeniowych, zarówno z gwintem wewnętrznym G 1/2", z wtykiem z systemu GEKA® plus "Push-fit", jak i ze złączem kłowym o rozstawie 40 mm GEKA® plus K. Produkt ten jest odpowiedzią na specyficzne warunki pracy z wodą do picia, nie zmienia jej smaku, właściwości i przydatności do spożycia. W przeciwieństwie do wielu produktów z innych materiałów, elementy urządzenia nie wpływają na pogorszenie się właściwości zastałego medium. Materiał z którego jest wyprodukowany hamuje rozwój drobnoustrojów i alg, które mogą spowodować znaczne pogorszenie przydatności do spożycia mytych nim produktów, oraz urządzeń do ich obróbki (blaty, pomieszczenia, narzędzia, linie produkcyjne). Pistolet może być z powodzeniem wykorzystywany w branży spożywczej, przemyśle oraz przy uprawie roślin, czy w przydomowym garażu i ogrodnictwie.

Pistolet może transportować wodę maksymalnie do temperatury 50ºC, pod ciśnieniem 30 bar (w temp 20ºC). Posiada pełną regulacje siły i rodzaju strumienia, od pojedynczej, skoncentrowanej wiązki, po szeroki wachlarz. Jedną z największych zalet tego urządzenia jest dostępność drobnych elementów naprawczych, dzięki czemu można znacznie wydłużyć jego żywotność.

 GEKA-KTW-pistolet-mycie

Warto również wspomnieć o serii profesjonalnych pistoletów do mycia GEKA® Profi, które dedykowane są do utrzymania higieny i czystości w przemyśle spożywczym. Pistolety te mają podobną konstrukcje, jednak różnią się materiałem z którego są wykonane, oraz parametrami technicznymi a co za tym idzie zastosowaniem. Niebieski pistolet do mycia GEKA® Profi, wykonany z mosiądzu i stali szlachetnej, z pokryciem z kauczuku EPDM, mogący pracować z ciśnieniem do 24 bar i z temperaturą wody do 50ºC. Biały pistolet GEKA® Profi wykonany jest ze stali szlachetnej, również z pokryciem z kauczuku EPDM, może pracować z agresywnymi chemicznie środkami do mycia w przemyśle chemicznym, w farmacji, metalurgii czy w przemyśle spożywczym. Czerwony pistolet myjący serii GEKA® Profi to urządzenia do mycia gorącą wodą do temperatury 95ºC, przy ciśnieniu 24 bar. Wykonano go ze stali szlachetnej, z pokryciem zewnętrznym z kauczuku EPDM, jednak posiada izolacyjną warstwę teflonu, która ma chronić operatora przed poparzeniem. Wszystkie te pistolety posiadają obrotowe przyłącze gwintowane G1/2", do którego można zastosować złącza i szybkozłącza z różnych systemów z odpowiednim gwintem zewnętrznym. Pistolety posiadają regulacje typu strumienia od skoncentrowanej wiązki, po rozproszony strumień zraszający.

GEKA-profi-pistolet-mycie

Kolejnym gotowym do zastosowania przy transporcie wody pitnej zestawem, jest zestaw do kamperów GEKA® plus Caravan. Gotowy do użytku zestaw do zaopatrywania w wodę pitną kampery, przyczepy campingowe, foodtrucki i mobilne stanowiska gastronomiczne. Certyfikowany przez DVGW. Wyposażony w złącza GEKA PLUS, które można łączyć z większością dostępnych na rynku systemów wtykowych "push-fit". Opakowany w poręczną torbę z uchwytami. Zestaw został zaprojektowany do szybkiego przyłączania się do sieci wody pitnej, dla potrzeb mobilnej gastronomi, foodtrucków i stoisk z żywnością na wszelkiego typu kiermaszach, festynach, festiwalach, jarmarkach czy poligonach i obozach harcerskich, na których mamy do czynienia z żywieniem zbiorowym na wolnym powietrzu. Jego właściwości powodują również, iż świetnie sprawdza się przy podłączaniu do sieci wody pitnej kamperów, przyczep campingowych czy mobilnych kuchenek i kuchni turystycznych.

camper-zestaw-GEKA

Urządzeniami wspomagającymi instalacje przesyłowe, które są przystosowane i dopuszczone do transportu wody pitnej, są również wózki na węże. Modele GEKA® plus P40, GEKA® plus P80, GEKA® plus P125, produkcji KARASTO, to urządzenia przeznaczone do przechowywania, zabezpieczania i transportu węży do przesyłu wody do picia, zarówno w profesjonalnych jak i hobbystycznych zastosowaniach przydomowych. Dzięki rurze przyłączeniowej węża ze stali szlachetnej i złączu obrotowemu, może być stosowany podczas eventów, imprez masowych, czy do zabezpieczenia wody do picia na kempingach czy polach namiotowych. Wygięta rura wykonana ze stali szlachetnej zasilająca wąż zapobiega jego załamaniom. Wąż i złącza do węży, trzeba zamówić i dobrać osobno, uwzględniając maksymalne długości węża, zależne od jego średnicy (pojemność bębna), oraz parametry dopuszczające wąż w konkretnych aplikacjach.

Wózki te są wykonane z solidnej stali malowanej proszkowo, z elementami z gumy i tworzyw sztucznych, a ich niewątpliwą zaletą, która wydłuża ich żywotność, jest możliwość zakupu osobno części zamiennych i elementów naprawczych, które pozwolą niskim kosztem przywrócić pełną sprawność całemu urządzeniu.

wozki-woda-pitna-GEKA

Kolejnym wózkiem, przeznaczonym między innymi do transportu wody pitnej jest wózek GEKA® plus CS40, który dzięki wykonaniu z wysokiej klasy stali szlachetnej znajdzie szersze zastosowanie niż malowane proszkowo stojaki z serii "P", w aplikacjach związanych z przemysłową uprawą, hodowlą, czy w utrzymaniu czystości w przemyśle, usługach, transporcie i przetwórstwie przy myciu warzyw i owoców, czy utrzymanie czystości na halach produkcyjnych w zbiorowym żywieniu. Wózek ten posiada podobną budowę do serii "P", jednak różni się od nich pojemnością bębna, możliwościami mobilności i materiałem wykonania. Podobnie jak pozostałe wózki, można go naprawiać, gdyż dostępne są osobno części naprawcze i eksploatacyjne.

wozki-woda-pitna-GEKA-CS40

Podsumowanie

Transport wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, podlega restrykcyjnym normom i jest chronione prawnie, a produkty i urządzenia często muszą posiadać odpowiednie atesty i certyfikaty. W Polsce, jesteśmy w trakcie okresu przejściowego, a zmiana zaostrzająca parametry wkrótce będzie stanowić wyzwanie dla całego sektora spożywczego. Dzięki dobieraniu produktów, certyfikowanych przepisami już obowiązującymi w Niemczech, możemy rozłożyć w czasie modernizację i dostosowywanie posiadanych już elementów wyposażenia do przepisów, które w Polsce wkrótce będą obowiązywać również. Dzięki temu wymieniając już teraz zużyty sprzęt, na nowy, certyfikowany zgodnie z nowym KTW, można uniknąć wymiany działającego i nowego sprzętu, ale zgodnego z już nie obowiązującymi przepisami dotyczącymi transportu wody w przemyśle spożywczym.

Nasi doradcy techniczni pomogą Państwu dobrać odpowiedni sprzęt do stosowanej przez Państwa aplikacji. Do każdego zakupionego towaru, załączamy deklaracje zgodności z parametrami określonymi przez producentów, podając również odpowiednie numery certyfikatów i dopuszczeń, jeżeli takowe są przez Państwa wymagane. Zachęcamy do współpracy zarówno przedsiębiorców zajmujących się utrzymaniem ruchu w przemyśle spożywczym, jak i indywidualnych odbiorców do współpracy.

 

100%
JAKOŚĆ
 
7500
Ponad 7500 rodzajów
węży i złączy
25 lat
Blisko 25 lat
doświadczenia
24h
95% asortymentu realizujemy
od 24h do 7 dni roboczych

Potrzebują Państwo porady technicznej?

Prosimy o kontakt, pomożemy Państwu fachowym doradztwem:

(+48) 75 615 20 30 biuro@intertech.info.pl
Serwis wykorzystuje pliki cookies w celu dostarczania lepszej jakości usług. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności.